أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

108

قانون ( فارسى )

برگرفته و از كار انداخته است كه اين حالت در مسافرانى كه به سرما در سفر بوده و سرمازده مىشوند ديده مىشود . 2 - ممكن است سبب روى آوردن گرسنگى گاوى خلط ناپسند باشد كه بر دهانهء معده آمده و آن را زير پوشش خود قرار داده و در ليف معده منتشر شده است . معده به حالتى درآمده است كه ليفش مىتواند خوراك بيرون براند ، اما نيروى كشنده - كه زير سلطهء خلط است - ياراى كشيدن خوراك از خارج به معده را از دست داده است و نمىجنبد و از احساس گرسنگى نام و نشانى نيست . دربارهء علامات موجب از كار افتادن نيروى كشندهء خوراك به معده و نيروى احساساتى معده ، بارها در قانون برايت شرح داده‌ايم ؛ تو حتما نشانيها را مىدانى و نياز به تكرار نيست . علاج : تو بايد به روشى كه حالت نابودى اشتها را معالجه مىكنى ، حالت بيمارى گرسنگى گاوى را نيز با همان روش علاج كنى ؛ كه وسايل علاج چنين حالتى در دستورات زير خلاصه مىشوند : 1 - خوراكهاى اشتهابرانگيز را به بيمار نزديك كن كه بويش به مشام بيمار برسد . 2 - ميوه‌هاى خوش‌بو بيند و بو كند . 3 - عطرياتى را بو كند كه تا حدّى نيروى گيرندگى و قبوضيّت‌بخشى در آنهاست كه نيروى بدن را گرد هم آورد و نگذارد بگدازد و تحليل برود . 4 - لقمهء نان را در شراب خوشبوى خيس كن و در دهان بيمار بچپان ! 5 - بيمار را وادار كن كه شراب ريحانى خوش‌بوشده را بنوشد يا اقلا جرعه‌هايى از آن را فرو دهد . اگر بيمار گرم‌مزاج بود ، كافور را با شراب ريحانى بياميز ! اگر گرم‌مزاج نبود ، هر نوع مزاجى ديگر داشت عود و سك را آميزهء شراب ريحانى كن ! اگر گرم‌مزاج نباشد ، شراب سوسن نيز به جاى شراب ريحانى خوب است . 6 - دست‌وپاى بيمار را محكم باندپيچى كن ! 7 - به‌هيچ‌وجه نبايد اجازه دهى كه بيمار بخوابد - البته به شرطى كه سبب بيمارى حرارت مزاج نباشد - همين‌كه ديدى دارد خوابش مىبرد و شروع به پينكى كرده است ، با چيزى نوك‌تيز يا با نشگون گرفتن ، راه خوابيدن را سد كن ! با چوبدستى باريك و نشكن او را بزن كه احساس درد كند اما كوفتگى به بار نيارد . به هر وسيله‌اى باشد نبايد بگذارى بخوابد . 8 - كعك را در آبى كه از سوسن گرفته شده خيس كن و بچلان و بر معدهء بيمار بگذار و به‌ويژه اگر در حال غش كردن بر معده‌اش بگذارى مىبينى كه بسيار مفيد است . كماد هم از اين كعك خيس شده در آب سوسن ، كه بر معدهء بيمار بگذارى مفيد است . 9 - معدهء بيمار را با مرهمهاى خوش‌بو از امثال مرهم صنوبر و مرهم اسپرم بمال !